منوي اصلي
مقالات سایت
· چگونگي طراحي و كاربرد زرقاله
· جمشید کاشانی
· ایران و اختر شناسی در جهان
· شیخ بهایی
· The heritage of ancient Iranian astronomy
· آموزش استرلاب
· شمس الدين محمد خفري
· پژوهشی بر آنتن فضایی تداخل سنج لیزری (LISA)
· بررسی بزرگترین آشکارسازهای تداخل سنج لیزری امواج گرانشی جهان
· چگونگي طراحي و ساخت استرلاب زورقي
· ابزارهاي نجومي رصدخانه مراغه
· چگونگي طراحي و ساخت صفحه ميزان عنكبوت در استرلاب
· چگونگی طراحی و ساخت ربع ساعتی معوجه
· طيف نگاری نجومی و محاسبه سرعت دوران سيارات
· اندازه گيری سرعت چرخش محوری ستاره کرکس
· اندازه گيری سرعت چرخش محوری ستاره دُم شیر
· اندازه گيری سرعت چرخش محوری ستاره جلودار
· اندازه گيری سرعت چرخش محوری ستاره‌ی "بازوی راست"
· کوشیار گیلانی
· اندازه گيری سرعت چرخش محوری ستاره قلب الاسد
· استرلاب، تغییرات و تکامل آن در ایران
· مشاهده ساختار نامتقارن در جو ناهید با استفاده از پردازش تصویر
· نورسنجی ستاره متغیر XZ Dra
· چگونگی طراحی و کاربرد استرلاب مسطری
· تفکیک ستاره از کهکشان با استفاده از پارامتر انتقال به سرخ اجرام در شبکه عصبی چند لایه پرسپترون
· طراحی یک سیستم مبتنی بر شبکه عصبی MLP در تفکیک ستاره از کهکشان با استفاده از پارامتر انتقال به سرخ
· Describing the theory of Earth's rotation by using four kind of astrolabe
· Spectroscopy of fast rotating stars, with small telescopes
· نقش غیرقابل انکار دانشمندان ایرانی در پایه‌گذاری علم نجوم
· آیا نخستین گام برای ستاره شناسی، خریدن تلسکوپ است؟
· History and kinds of astrolabe in the Middle East and its use in Armenia
موقعيت فعلي ايستگاه فضايي
پیگیری اخبار

ایمیل خود را برای پیگیری اخبار وارد کنید:


تصوير زنده حركت ابرها
دهم تیر همزمان با 590مین سالگرد درگذشت جمشید کاشانی
اخترشناسي باستان



مهم ترین ویژگی عملکرد علمی جمشید کاشانی این است که بصورت تخصصی در بخش مشخصی از دانش فعالیت نموده است. هنگامی که به کارنامه علمی دانشوران قدیم می نگریم، بسیاری از ایشان همزمان در شاخه های متفاوتی چون پزشکی، فلسفه، ریاضیات و … ورود کرده و گاه صاحب تالیفاتی با موضوعات متنوع هستند. درصورتی که جمشید کاشانی فقط در زمینه ریاضی و نجوم فعالیت نموده است. البته هیئت مهمترین بخش نجوم در قدیم بوده است و نجوم را یکی از شاخه های ریاضیات می دانسته اند. چراکه علم هیئت بیشتر به موقعیت نسبی ستارگان و دیگر اجرام آسمانی نسبت به یکدیگر و نسبت به ناظر می پردازد. از این روی مسائل آن بیشتر با هندسه کروی و محاسبات گاهشماری انجام می گرفته است. بنابراین می توان گفت جمشید کاشانی تقریبا در یک شاخه علم پژوهش نموده است.
جمشید کاشانی رساله نردبان آسمان یا سُلم السماء را به زبان عربی و رساله ای مختصر در علم هیئت به زبان فارسی نوشته است.
بخش زیادی از نتایج محاسبات و پژوهش های رصدی خود را در کتاب “زیج خاقانی در تکمیل زیج ایلخانی” آورده است. این کتاب اشکالات زیج ایلخانی که در زمان خواجه نصیرالدبن توسی و در رصدخانه مراغه نوشته بوده را تصحیح نموده و آن را تکمیل کرده است. ظاهرا ایشان زیجی به نام زیج تسهیلات هم نوشته بوده و در یکی از آثار خود بدان اشاره می کند ولی نسخه ای از آن برجای نمانده است.

در بخش ساخت ابزارهای نجومی، جمشید کاشانی دو ابزار ابداع نموده است. در نجوم قدیم با استفاده از استرلاب موقعیت ستارگان نسبت به ناظر مشخص می شده است. اما برای تعیبن موقعیت نسبی ماه، خورشید و سیاره ها، ابزار خاصی وجود نداشته است. بنابراین تعیین موقعیت آنها نیازمند محاسبات نجومی با استفاده از زیج ها بوده است. تا اینکه جمشید کاشانی طَبَق المناطق را ابداع می کند. با استفاده از این ابزار موقعیت نسبی پنج سیاره که با چشم غیر مسلح قابل مشاهده است یعنی تیر(یا عطارد)، ناهید(یا زهره)، بهرام(یا مریخ)، هرمزد(یا مشتری) و کیوان(یا زحل) قابل پیش بینی و محاسبه است. همچنین موقعیت نسبی ماه و خورشید و به تبع آن خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی قابل محاسبه بوده است.

کاشانی ابزار “لوح اتصالات” را در تکمیل عملکرد طبق المناطق ساخته است که شاید بتوان نخستین ماشین حساب آنالوگ ساخته دست بشر نامید. او ساختار و عملکرد این دو ابزار را در کتاب نزهه الحدائق به زبان عربی شرح داده است. نگارنده تاکنون لوح اتصالات جمشید کاشانی را ساخته و طبق المناطق را طراحی کرده و در دست ساخت دارد.

جمشید کاشانی در هنگام حضور در سمرقند در ساخت رصدخانه سمرقند همکاری می کرده است. ساخت استرلابی به قطر یک ذرع و همکاری در طراحی و ساخت دیگر ابزارهای رصدخانه سمرقند از دیگر فعالیت های علمی ایشان است. در اهمیت رصدخانه سمرقند همین بس که برج اصلی با قطری حدود چهل و شش متر ساخته شده بوده و سُدس فخری این رصدخانه به شعاع حدود چهل متر، بزرگترین ابزار اندازه گیری نجومی از دوران قدیم تا قبل از ساخت رادیوتلسکوپها در عصر حاضر بوده است. زیج الغ بیک به عنوان معروف ترین زیج جهان در نجوم قدیم در همین رصدخانه و با همکاری جمشید کاشانی تدوین شده است.

یکی از رساله های جمشید کاشانی، رساله شرح آلات رصدی است. کاشانی در این رساله ساختار و عملکرد تعدادی از ابزارهای نجومی را به اختصار شرح داده است.جمشید کاشانی گزارش های علمی جالبی در قالب دو نامه به پدرش در کاشان نوشته است که گویای روند فعالیت علمی در شهر سمرقند در آن زمان است. این دو نامه به کوشش دکتر محمد باقری تصحیح و تشریح شده و در کتابی به نام “از سمرقند به کاشان” منتشر شده است.

نگارش: ایرج صفایی


لینک متن در وبسایت خبری اهل کاشانم


کلمات کليدي : جمشید کاشانی رصدخانه دانشگاه کاشان
ارسال شده در مورخه : دوشنبه، 10 تير ماه ، 1398 توسط admin


مرتبط با موضوع :

 انتشار کتاب مفتاح الحساب جمشید کاشانی  [پنجشنبه، 15 آذر ماه ، 1397]
 سخنرانی ایرج صفایی با موضوع "تاریخ نجوم ایران" در شهر اراک  [چهارشنبه، 4 بهمن ماه ، 1396]
 مجموعه مستند سرزمین ستاره ها  [دوشنبه، 15 شهريور ماه ، 1395]
 نقد علمی مستند جمشید کاشانی برگزار شد.  [سه شنبه، 1 دي ماه ، 1394]
 نمایش مجموعه مستند جمشید کاشانی  [دوشنبه، 6 مهر ماه ، 1394]

نام شما: [ کاربر جدید ]

عنوان:
 
نظر:


:) ;) |) :- :( :0 :# *) ^) +)) :} |(( @: (:) :? :**

کد امنيتي : yif62wor
تايپ کد امنيتي : [ بازگشت ]
امتیاز دهی به مطلب
امتیاز متوسط : 0
تعداد آراء: 0

لطفا رای مورد نظرتان را در مورد این مطلب ارائه نمائید :

عالی
خیلی خوب
خوب
متوسط
بد

انتخاب ها

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

اشتراک گذاري مطلب

  

PHPNuke Farsi [MT Edition] Project By PHPNuke.ir
مدت زمان ایجاد صفحه : 0.15 ثانیه