شهرستان کاشان به عنوان یکی از شمالیترین مناطق استان اصفهان و با توجه به فاصله چند صد کیلومتری این شهر از مرکز این استان، همچنین شهر تهران، اوقات شرعی اعلام شده توسط این دو شهر با افق کاشان مطابقت نداشته و قابل استفاده نیست. زیرا اگرچه طول جغرافیایی کاشان نسبت به این دو شهر اختلاف ناچیزی دارد و باعث میشود زمان اذان ظهر با اختلاف چند ثانیه در هر سه شهر نزدیک باشد. اما اختلاف عرض جغرافیایی کاشان به اندازه نزدیک به دو درجه نسبت به شهرهای اصفهان و تهران موجب میگردد هر یک از زمانهای شرعی اذان صبح، طلوع و غروب خورشید و اذان مغرب در کاشان نسبت به هر یک از شهرهای اصفهان یا تهران در طول سال گاهی زودتر ، گاهی دیرتر و گاهی هم زمان باشد. باور قدیمی که در بین عموم مردم رایج بود که اگر طول جغرافیایی برابر باشد ، اوقات شرعی مشابه است. در صورتی که اگر دو نقطه را روی یک نصف النهار کره زمین در نظر بگیریم. برای نمونه یکی در عرض جغرافیایی 34 درجه و دیگری در عرض جغرافیایی 70 درجه، با اینکه هر دو طول جغرافیایی مشابهی دارند. اما در اوایل زمستان در عرض جغرافیایی 70 درجه خورشید اصلا طلوع نمی کند. و شب قطبی یا شبهای سفید را میبینیم. اما در عرض جغرافیایی 34 درجه (کاشان) به هیچ وجه شب قطبی رخ نمیدهد. بنابراین عرض جغرافیایی تاثیر زیادی بر اوقات شرعی همچون طلوع و غروب خورشید دارد. اما در کاشان بعضی از مردم همه اوقات شرعی خود را با یک اختلاف مشخص ( مثلا 5 دقیقه ) نسبت به تهران یا اصفهان در نظر می گیرند. در صورتی که برای نمونه اذان صبح در کاشان گاهی زودتر ، گاهی دیرتر و گاهی همزمان با اصفهان است. بعضی از افراد نیز جدولهایی که حدود 50 سال قبل محاسبه شده را در اختیار داند. اما در محاسبه این جدولها نیز بسیاری از ملاحظات نجومی که امروزه لحاظ می گردد، در نظر گرفته نشده است. بنابراین با توجه به گوناگونی آراء در این زمینه رصدخانه دانشگاه کاشان در سال 1386 با حمایت مالی روابط عمومی این دانشگاه جدول اوقات شرعی کاشان را منتشر نمود.
این جدول به کوشش آقای ایرج صفایی کارشناس رصدخانه دانشگاه کاشان بهصورت پوستر در اندازه 50 در 70 سانتیمتر چاپ و به مسجدهای شهرستان کاشان فرستاده شد. اما از آنجا که شمارگان منتشر شده از این جدول محدود بود، امسال برآن شدیم تا جدولهای اوقات شرعی کاشان را به تفکیک ماههای سال در گاهشماری ایرانی از طریق اینترنت منتشر نماییم. این جدولها برای کل سال و کلیه سالها قابل استفاده است. جدولها برگرفته از کتاب اوقات شرعی استان اصفهان نوشته محمود گلابگیرنیک و زندهیاد دکتر تقی عدالتی است که در سال 1380 توسط انتشارات بهنشر منتشر شده است. تمامی جدولها توسط آقای صفایی در رصدخانه دانشگاه کاشان بازنگری شده و در صورت نیاز اصلاح گردیده است.
نقطه مبنای محاسبه مختصات جغرافیایی، نقطهای نزدیک میدان امام حسین کاشان است. جدول زمانی بر اساس ساعت رسمی کشور ( بدون در نظر گرفتن زمان تابستانی) و با دقت ثانیه است. در محاسبات طول جغرافیایی 51 درجه و 26 دقیقه و 50 ثانیه شرقی و عرض جغرافیایی 33 درجه و 58 دقیقه و 55 ثانیه شمالی در نظر گرفته شده است. که با چند ثانیه اختلاف اکثر نقاط شهرستان کاشان قابل استفاده است.
گفتنی است با توجه به تعداد زیاد اعداد و احتمال خطا در تایپ کردن آنها، این وبسایت تنها مسئولیت جدولهایی را به عهده میگیرد که در زیر آمده است و نشانی وبسایت به روش ویژهای در پس زمینه آن درج گردیده است.
نگارش: ایرج صفایی
کلمات کليدي : جدول اوقات شرعي كاشان ایرج صفایی رصدخانه دانشگاه
